ଆଦିବାସୀଙ୍କ ପୈତୃକ ଭୂମି ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ବିପଦରେ: ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କଂଗ୍ରେସ ନେତ୍ରୀ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ମୋଦି ସରକାରଙ୍କ ଗ୍ରେଟ୍ ନିକୋବର ମେଗା-ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟକ୍ଚର ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ବିପଦ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରି। ଦି ହିନ୍ଦୁରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଲେଖାରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ନିକୋବାରୀ ଏବଂ ଶୋମ୍ପେନ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଛି। ଗ୍ରେଟ୍ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଦୁଇ ମୁଖ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କର ପୈତୃକ ଭୂମିକୁ ଫେରିବାର ସ୍ୱପ୍ନ ହରାଇବେ। ୨୦୦୪ ମହାସାଗର ସୁନାମି ସମୟରେ ନିକୋବାରୀ ଆଦିବାସୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଗାଁ ଛାଡିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଏବେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସେମାନଙ୍କ ପୁନର୍ବାସନର ଆଶାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଛି। ଶୋମ୍ପେନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ଯେଉଁମାନେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂରକ୍ଷିତ ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀ, ସେମାନଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଯୋଗୁଁ ହରାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ମାରାତ୍ମକ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବ। ସୋନିଆ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଆଇନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଉପହାସ କରୁଛି, କାରଣ ଜାତୀୟ ଆଦିବାସୀ କମିଶନ କିମ୍ବା ଆଦିବାସୀ ପରିଷଦର ସଭାପତିଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇ ନାହିଁ। ପରିବେଶଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଗମ୍ଭୀର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଏହା ପାଇଁ ଦ୍ୱୀପର ପ୍ରାୟ ୧୫% ଜଙ୍ଗଲ କଟାଯିବ, ଯେଉଁଥିରେ ୮.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଗଛ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ କିଛି ସ୍ୱାଧୀନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୩୨ ଲକ୍ଷରୁ ୫୮ ଲକ୍ଷ ହୋଇପାରେ। ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ “ପରିପୂରଣମୂଳକ ବନୀକରଣ” ଯୋଜନା ଏହି ଜୈବ ବିବିଧତାର କ୍ଷତିକୁ ପୂରଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ, ପ୍ରକଳ୍ପର ବନ୍ଦର ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ (CRZ 1A) ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ କଇଁଛ ବସା ଏବଂ ପ୍ରବାଳ ରୀଫ ଅଛି, ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ସୁନାମି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଶୋମ୍ପେନ ଓ ନିକୋବାରୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛି, ସେତେବେଳେ ଆମର ସାମୂହିକ ବିବେକ ନୀରବ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ସେ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ଓ ଏହି ଅନନ୍ୟ ପରିସଂସ୍ଥା ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱ ପାଳନ କରିବାକୁ ଏବଂ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉଠାଇବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ନେଇ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିଛି, ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।